Skóra składa się z kilku warstw, a każda z nich pełni inną funkcję. Naskórek stanowi kluczową barierę ochronną i ogranicza utratę wody. Skóra właściwa odpowiada m.in. za wytrzymałość i elastyczność skóry, natomiast tkanka podskórna pomaga amortyzować urazy, izolować organizm. Ta budowa ma bezpośrednie znaczenie dla pielęgnacji – kosmetyki działają przede wszystkim w obrębie powierzchni skóry i naskórka, choć niektóre składniki mogą przenikać do głębszych jego warstw. Ich zadaniem jest m.in. łagodne oczyszczanie, wspieranie bariery skórnej, regulowanie procesu złuszczania oraz ochrona przed promieniowaniem UV.
Oznacza to, że dobrze dobrana rutyna może opierać się np. na delikatnym oczyszczaniu, pielęgnacji wspierającej barierę skórną oraz regularnej fotoprotekcji z wykorzystaniem odpowiednio dobranych produktów Ph.Doctor. Skuteczność pielęgnacji nie zależy więc od tego, czy kosmetyk „dociera głęboko” – większa penetracja nie oznacza automatycznie większej skuteczności. Kluczowe jest to, czy składniki działają w odpowiednim miejscu i odpowiadają na rzeczywiste potrzeby skóry.
Jakie funkcje pełnią warstwy skóry?
Skórę tworzą dwie główne warstwy – naskórek i skóra właściwa. Pod nimi znajduje się tkanka podskórna, która łączy skórę z głębiej położonymi strukturami. Wszystkie te elementy współpracują ze sobą, ale każdy z nich pełni inne funkcje.
● Naskórek chroni organizm przed czynnikami zewnętrznymi, ogranicza utratę wody i uczestniczy w procesach odnowy oraz pigmentacji.
● Skóra właściwa zawiera m.in. włókna kolagenowe i elastynowe, fibroblasty, naczynia krwionośne oraz zakończenia nerwowe, dlatego odpowiada m.in. za wytrzymałość, elastyczność i odbieranie bodźców.
● Tkanka podskórna składa się głównie z tkanki tłuszczowej i łącznej – amortyzuje urazy, pomaga utrzymać ciepło i stanowi rezerwę energetyczną.
Naskórek i jego bariera – dlaczego pielęgnacja zaczyna się od oczyszczania?
Naskórek ma kontakt zarówno z zanieczyszczeniami, jak i kosmetykami. Jego dominującymi komórkami są keratynocyty, które powstają w głębszych warstwach, stopniowo dojrzewają i przemieszczają się ku powierzchni. Ostatecznie współtworzą warstwę rogową – kluczową dla prawidłowej funkcji ochronnej skóry.
Znaczenie ma więc już pierwszy etap rutyny pielęgnacyjnej. Kosmetyk myjący powinien usuwać sebum, makijaż, filtry i zanieczyszczenia, ale nie powinien pozostawiać długotrwałego uczucia silnego napięcia. Wieczorem pierwszym krokiem może być Osmogel Precleanser – osmotyczny żel do demakijażu Ph.Doctor, przeznaczony również do usuwania filtrów UV. Formuła zawiera m.in. glicerynę, inulinę, ekstrakt z owsa i kompleks olejów.
Niezastąpionym elementem oczyszczania skóry twarzy jest też Delikatna emulsja do mycia twarzy Ph.Doctor z gliceryną, olejem makadamia i olejem ryżowym. Dokładne oczyszczanie nie wymaga agresywnego odtłuszczania skóry – szczególnie gdy jest ona sucha, reaktywna lub okresowo uwrażliwiona.
Warstwa rogowa i bariera hydrolipidowa – jak zatrzymać wodę w skórze?
Warstwa rogowa jest najbardziej zewnętrzną częścią naskórka i ogranicza przeznaskórkową utratę wody. Tworzą ją korneocyty otoczone uporządkowanymi lipidami. Jej budowę często porównuje się do muru – komórki są „cegłami”, a lipidy międzykomórkowe – w tym ceramidy, cholesterol i wolne kwasy tłuszczowe – pełnią funkcję spoiwa.
Gdy bariera hydrolipidowa działa nieprawidłowo, skóra może:
● szybciej tracić wodę,
● stawać się szorstka i napięta,
● być bardziej podatna na podrażnienia.
Nawilżanie nie oznacza więc wyłącznie stosowania składników wiążących wodę. Ważne jest również ograniczanie jej nadmiernego odparowywania.
Dlatego w codziennej pielęgnacji sprawdzi się Lipidowy krem do twarzy Ph.Doctor, który ma w składzie m.in. glicerynę, skwalan, olej ryżowy, masło shea i niacynamid. Produkt jest przeznaczony m.in. do wspierania bariery hydrolipidowej.
Odnowa naskórka – kiedy złuszczanie pomaga, a kiedy może szkodzić?
Naskórek odnawia się w sposób ciągły, a komórki warstwy rogowej są stopniowo usuwane z jego powierzchni. Złuszczanie kosmetyczne może wspierać ten proces i poprawiać gładkość skóry, jednak nie powinno prowadzić do przewlekłego naruszania jej bariery. Warstwa rogowa pełni ważną funkcję ochronną, dlatego nie należy dążyć do jej jak najintensywniejszego usuwania.
W pielęgnacji skóry wykorzystuje się także kwasy AHA, do których należy kwas mlekowy. Pomaga on usuwać z powierzchni skóry nadmiar zrogowaciałych komórek, dzięki czemu skóra może stać się gładsza, bardziej miękka i mieć bardziej równą strukturę. Kwas mlekowy wspiera również utrzymanie prawidłowego nawilżenia naskórka, dlatego dobrze sprawdza się przy skórze suchej, szorstkiej i z tendencją do nierówności.
Przykładem produktu o takim działaniu jest Kwas mlekowy 12% Peeling do twarzy i ciała Ph.Doctor. Oprócz 12% kwasu mlekowego zawiera m.in. glicerynę, pantenol, alantoinę i hialuronian sodu. Należy go stosować 1-2 razy w tygodniu.
Warto obserwować, jak skóra reaguje na taki etap pielęgnacji. O tym, że złuszczanie jest zbyt intensywne, mogą świadczyć:
● pieczenie lub szczypanie, które utrzymuje się po aplikacji,
● wyraźne przesuszenie i uczucie ściągnięcia,
● mocne łuszczenie naskórka,
● utrzymujące się zaczerwienienie lub większa reaktywność skóry.
Jeśli pojawią się takie objawy, warto zmniejszyć częstotliwość stosowania peelingu i na pewien czas uprościć pielęgnację. W tym okresie lepiej skupić się na łagodnym oczyszczaniu, nawilżaniu, wspieraniu bariery hydrolipidowej i regularnym stosowaniu SPF.
Melanocyty i koloryt skóry – gdzie powstaje pigment?
Melanocyty to komórki znajdujące się głównie w warstwie podstawnej naskórka. Ich zadaniem jest produkcja melaniny, czyli barwnika, który nadaje skórze kolor i pomaga chronić ją przed skutkami promieniowania UV. Melanina jest następnie przekazywana w postaci melanosomów do keratynocytów, gdzie tworzy ochronną osłonę wokół jąder komórkowych.
Przy nierównym kolorycie szczególnie ważne są regularna ochrona przeciwsłoneczna oraz pielęgnacja antyoksydacyjna. Wtedy do rutyny pielęgnacyjnej można włączyć Tetra C Serum Ph.Doctor ze stabilną, lipofilową pochodną witaminy C – tetraizopalmitynianem askorbylu. Produkt sprawdzi się jako element pielęgnacji skóry z nierównym kolorytem i narażonej na stres oksydacyjny.
Serum z witaminą C nie zastępuje jednak kremu z filtrem – np. takiego jak SUNSET SPORT SPF 50+. Przy skłonności do przebarwień oba elementy powinny się uzupełniać – antyoksydanty wspierają codzienną pielęgnację, a fotoprotekcja ogranicza wpływ promieniowania UV, które może nasilać nierówną pigmentację.
Skóra właściwa, kolagen i elastyna – dlaczego tak ważna jest ochrona przed UV?
Pod naskórkiem znajduje się skóra właściwa, bogata m.in. we włókna kolagenowe i elastynowe, fibroblasty, naczynia oraz zakończenia nerwowe. To jej struktury w dużej mierze odpowiadają za wytrzymałość mechaniczną i sprężystość skóry. Nie oznacza to jednak, że krem musi bezpośrednio „docierać do kolagenu”, aby pielęgnacja miała sens.
Jednym z najważniejszych czynników środowiskowych przyspieszających starzenie skóry jest promieniowanie UV. Szczególnie promieniowanie UVA może docierać głębiej niż UVB i odgrywa istotną rolę w procesach fotostarzenia. Dlatego regularna ochrona przeciwsłoneczna jest jednym z najskuteczniejszych sposobów ograniczania fotouszkodzeń skóry.
Na co dzień można sięgnąć po Sunset AR Krem do twarzy na dzień z filtrem SPF 50+ Ph.Doctor, przeznaczony również do pielęgnacji skóry skłonnej do zaczerwienień. Przy aktywności na zewnątrz alternatywę stanowi SUNSET SPORT SPF 50+ Ph.Doctor, opracowany z myślą o potrzebach osób, które uprawiają sport.
Ochronę należy ponawiać szczególnie:
● podczas długiej ekspozycji na słońce,
● po intensywnym poceniu,
● po kąpieli,
● po wytarciu skóry ręcznikiem.
Cienka skóra wokół oczu i warg – czy wymaga osobnej pielęgnacji?
Skóra wokół oczu jest cieńsza i bardziej delikatna niż skóra w wielu innych obszarach twarzy. Jest też stale narażona na ruch związany z mruganiem i mimiką, dlatego szybciej mogą być na niej widoczne oznaki przesuszenia, drobne linie czy utrata jędrności.
Jeśli celem pielęgnacji jest przede wszystkim nawilżenie i wsparcie jędrności skóry, można sięgnąć po Ujędrniające serum na górną i dolną powiekę Ph.Doctor, które zawiera m.in. glicerynę, kwas hialuronowy, pantenol i alantoinę. Gdy skóra wokół oczu potrzebuje bogatszej pielęgnacji, uzupełnieniem rutyny może być Light & Bright Eye Cream multi shot 23% Ph.Doctor, zawierający m.in. ceramid NP, masło shea, teprenon, glicerynę i peptydy.
Szczególnej pielęgnacji wymagają również usta, zwłaszcza gdy mają tendencję do przesuszania się i pierzchnięcia. W takim przypadku można zastosować Maskę do ust Lip Care Ph.Doctor z ceramidami, trehalozą, masłem shea i olejami roślinnymi. Zarówno w przypadku skóry wokół oczu, jak i ust najważniejsze jest utrzymanie odpowiedniego nawilżenia oraz wspieranie naturalnej bariery ochronnej.
Szyja i dekolt – dlaczego pielęgnacja nie powinna kończyć się na twarzy?
Skóra szyi i dekoltu, podobnie jak skóra twarzy, jest narażona na promieniowanie UV, przesuszenie i działanie czynników zewnętrznych. W codziennej pielęgnacji te okolice są jednak często pomijane, mimo że z czasem mogą być na nich widoczne suchość, nierówna struktura i utrata jędrności. Dlatego ważne jest zarówno regularne nawilżanie, jak i ochrona przeciwsłoneczna.
Uzupełnieniem takiej pielęgnacji może być Maska liftingująca dekolt i szyję Ph.Doctor, zawierająca DMAE, które odpowiada za efekt napięcia i lekkiego liftingu, oraz kompleks polisacharydów – xylitolglucoside, anhydroxylitol i xylitol – wspierający nawilżenie i funkcję bariery naskórkowej. Formułę uzupełniają m.in. pantenol i alantoina, które pomagają łagodzić i wspierać regenerację skóry
Największe znaczenie ma regularne nawilżanie, wspieranie bariery ochronnej i codzienna fotoprotekcja. Pomaga to ograniczyć widoczne skutki przesuszenia i fotostarzenia.
Czy kosmetyki docierają do głębokich warstw skóry?
Kosmetyki nie przenikają swobodnie przez wszystkie warstwy skóry, ponieważ naskórek działa jak naturalna bariera ochronna. Największe znaczenie ma tutaj warstwa rogowa, która ogranicza utratę wody i utrudnia przenikanie wielu substancji z otoczenia. To, jak głęboko może dotrzeć konkretny składnik, zależy m.in. od:
● wielkości cząsteczki,
● właściwości chemicznych,
● stężenia,
● formuły produktu,
● kondycji skóry.
Nie każdy składnik musi jednak przenikać głęboko, aby spełniać swoją funkcję. Emolienty działają przede wszystkim w obrębie warstwy rogowej, gdzie pomagają wygładzać powierzchnię skóry, uzupełniać lipidy i ograniczać przeznaskórkową utratę wody. Preparaty myjące pomagają usuwać z powierzchni skóry zanieczyszczenia, nadmiar sebum i pozostałości kosmetyków, natomiast preparaty przeciwsłoneczne powinny tworzyć na skórze możliwie równomierną warstwę zapewniającą ochronę przed promieniowaniem UV.
Dlatego kosmetyk warto oceniać przede wszystkim pod kątem jego składu, przeznaczenia i regularności stosowania. Najważniejsze jest to, czy produkt odpowiada na konkretną potrzebę – np. wspiera barierę, pomaga utrzymać nawilżenie, wygładza powierzchnię skóry lub chroni ją przed promieniowaniem UV.
Warstwy skóry tworzą złożony system, w którym naskórek, skóra właściwa i tkanka podskórna pełnią różne, ale wzajemnie powiązane funkcje. Dobra pielęgnacja nie musi działać „jak najgłębiej” – powinna wspierać skórę tam, gdzie rzeczywiście tego potrzebuje.
Delikatne oczyszczanie, odpowiednie nawilżanie, wsparcie bariery hydrolipidowej, rozsądne stosowanie składników aktywnych i codzienna fotoprotekcja pozwalają budować rutynę zgodną z fizjologią skóry.
W ofercie Ph.Doctor dostępne są produkty odpowiadające różnym potrzebom skóry, z których można ułożyć prostą, dobrze dopasowaną pielęgnację.
Źródła:
1. Wysocki A.B. Skin anatomy, physiology, and pathophysiology. Nursing Clinics of North America. 1999;34(4):777–797. PubMed
2. Baroni A., Buommino E., De Gregorio V., Ruocco E., Ruocco V., Wolf R. Structure and function of the epidermis related to barrier properties. Clinics in Dermatology. 2012;30(3):257–262. DOI: 10.1016/j.clindermatol.2011.08.007. PubMed
3. Elias P.M. Skin Barrier Function. Current Allergy and Asthma Reports. 2008;8:299–305.PubMed Central
4. Neubert R.H.H. Mechanisms of penetration and diffusion of drugs and cosmetic actives across the human Stratum corneum. European Journal of Pharmaceutics and Biopharmaceutics. 2024;202:114394. DOI: 10.1016/j.ejpb.2024.114394. PubMed
5. Pratchyapruit W., Kikuchi K., Gritiyarangasan P., Aiba S., Tagami H. Functional analyses of the eyelid skin constituting the most soft and smooth area on the face. Skin Research and Technology. 2007;13(2):169–175. DOI: 10.1111/j.1600-0846.2007.00183.x. PubMed
6. Kaniewska A., Sperkowska B. Hydroksykwasy organiczne w fitokosmetykach rewitalizujących. Herbalism. 2017;1(3):20–40. DOI: 10.12775/HERB.2017.002. Pełny tekst publikacji
10. wrzesień. 2026