Przebarwienia na twarzy – czym są i jak je usunąć?

Przebarwienia na twarzy to jeden z najczęstszych wyzwań estetycznych, z jakim zgłaszają się pacjenci do dermatologów i kosmetologów. Mogą mieć różne podłoże – od nadmiernej ekspozycji na słońce, przez stany zapalne skóry, aż po zmiany hormonalne – jednak zawsze są efektem zaburzeń w produkcji i rozmieszczeniu melaniny. Choć nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, wyraźnie wpływają na koloryt skóry i jej wygląd, dlatego wymagają świadomej, konsekwentnej pielęgnacji oraz odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej.

Czym są przebarwienia na twarzy?

Przebarwienia skórne (hiperpigmentacje) to widoczne zmiany w pigmentacji, przez które skóra w danym miejscu ma inny odcień niż otaczające tkanki. Najczęściej przyjmują formę ciemnych lub brązowych plam o różnym nasileniu – od delikatnych „mgiełek” po wyraźnie odcinające się ogniska o nieregularnym kształcie.

Z medycznego punktu widzenia są efektem zaburzeń melanogenezy, czyli procesu tworzenia melaniny. Melanina to naturalny barwnik skóry, wytwarzany przez melanocyty (komórki barwnikowe). Jej podstawowa rola jest ochronna: absorbuje część energii UV i chroni DNA komórek naskórka. Problem zaczyna się wtedy, gdy dochodzi do nadmiernej produkcji melaniny albo jej nierównomiernego rozmieszczenia – pigment gromadzi się miejscowo i tworzy zmiany o brązowym zabarwieniu lub, w zależności od mechanizmu, także tzw. czerwone przebarwienia (częściej świeże, pozapalne).

W praktyce przebarwienia pojawiają się najczęściej na obszarach najbardziej wystawionych na słońce: twarz, szyja, dekolt, dłonie. Z czasem pigment może się utrwalać, a plamy stają się bardziej odporne na rozjaśnianie – szczególnie jeśli brakuje konsekwentnej ochrony UV.

Jakie są przyczyny powstawania przebarwień?

Najczęstszymi przyczynami powstawania przebarwień są:

• promieniowanie UV i promieniowanie słoneczne – najsilniejszy wyzwalacz. Nadmierna ekspozycja bez filtrów to prosta droga do przebarwień posłonecznych i plam soczewicowatych. UVA działa „po cichu” także przez chmury i szyby;

• stany zapalne skóry – trądzik, AZS, podrażnienia po kosmetykach, a nawet mechaniczne drażnienie (tarcie, rozdrapywanie) mogą zostawić po sobie ślad. W przypadku przebarwień pozapalnych kluczowy jest czas: im dłużej utrzymuje się zapalenie, tym większe ryzyko utrwalenia pigmentu;

• zaburzenia hormonalne i zmiany hormonalne – ciąża, antykoncepcja, terapia hormonalna. To tło dla melasmy/ostudy, czyli często symetrycznych plam o nieregularnych brzegach (w praktyce to najczęstsze przebarwienia hormonalne na twarzy);

• niewłaściwa pielęgnacja – zbyt mocne kwasy, źle wprowadzony retinoid, brak fotoprotekcji w trakcie terapii – to gotowy przepis na zaostrzenie problemu. Skóra osłabiona łatwiej reaguje zapalnie, a stan zapalny napędza pigmentację;

• uwarunkowania genetyczne i jasna karnacja – u części osób aktywność melanocytów i sposób reakcji na słońce są po prostu inne – dlatego niektóre osoby szybciej łapią ciemne plamki nawet przy krótkich ekspozycjach;

• substancje fototoksyczne – niektóre olejki eteryczne, perfumy czy leki (w połączeniu z UV) mogą wywołać miejscowy stan zapalny, który kończy się przebarwieniem.

Jakie są rodzaje przebarwień skórnych?

Przebarwienia posłoneczne

Przebarwienia posłoneczne (często nazywane też przebarwieniami słonecznymi) to efekt kumulacji ekspozycji na UV — nie zawsze „jednej wielkiej” opalenizny, częściej wielu krótkich ekspozycji bez SPF. Plamy zwykle mają:

• brązowe, beżowe lub brunatne zabarwienie;

• tendencję do pojawiania się na policzkach, czole, nosie, skroniach.

Przebarwienia potrądzikowe

Przebarwienia potrądzikowe to częsty „pamiątkowy” etap po trądziku. Mogą mieć dwa oblicza:

• początkowo czerwone przebarwienia (rumień pozapalny), które z czasem bledną;

• lub brązowe przebarwienia, gdy do gry wchodzi melanina i utrwala się pigment.

Ryzyko rośnie, gdy zmiany były rozdrapywane, wyciskane, a skóra nie była chroniona przed UV.

Przebarwienia pozapalne

Przebarwienia pozapalne powstają po każdym stanie zapalnym: trądzik, alergia kontaktowa, agresywny zabieg, podrażnienie, a nawet otarcie. Skóra „pamięta” zapalenie, a melanocyty odpowiadają nadprodukcją pigmentu w miejscu uszkodzenia. Takie plamy:

• mogą przyjmować nieregularny kształt;

• bywają jaśniejsze lub ciemniejsze w zależności od fototypu;

• częściej i dłużej utrzymują się u osób o ciemniejszej karnacji.

Plamy starcze (plamy soczewicowate)

Plamy starcze, czyli plamy soczewicowate, to jedne z najczęściej spotykanych przebarwień u osób po 40. roku życia, związane z fotostarzeniem. Zwykle są to:

• wyraźne, brązowe plamy o dość regularnych granicach;

• występujące grupowo na twarzy, dłoniach, dekolcie;

• wynikające z wieloletniego działania UV i braku konsekwentnej ochrony.

Jak zapobiegać przebarwieniom?

• Wysoki filtr SPF 50+ codziennie – to absolutna podstawa ochrony skóry. Nie latem, nie na wakacje, tylko cały rok. To właśnie filtr ogranicza bodziec, który napędza nadmierną produkcję melaniny. Idealnie sprawdzi się tutaj Sunset AR krem do twarzy z SPF50+ od PhDoctor.

• Reaplikacja przy ekspozycji – jeśli jesteś na zewnątrz, w podróży, prowadzisz auto przy intensywnym słońcu – filtr wymaga powtórzenia.

• Unikanie godzin szczytu – 10:00–16:00 to czas, kiedy UV działa najmocniej. Ograniczenie ekspozycji realnie zmniejsza ryzyko plam.

• Nie wyciskaj i nie rozdrapuj zmian – każdy uraz to mikrozapalenie. A zapalenie = większe ryzyko przebarwień pozapalnych.

• Uważaj na fototoksyczność – perfumy, olejki eteryczne i część leków w połączeniu z UV mogą prowokować powstawanie plam.

Jakich składników aktywnych używać w codziennej pielęgnacji?

W terapii przebarwień liczy się nie tylko „co”, ale też „jak”. Składniki o właściwościach rozjaśniających działają najlepiej, gdy są dobrze tolerowane i stosowane regularnie, bez prowokowania podrażnień.

Witamina C

Witamina C to jeden z najlepiej udokumentowanych składników o działaniu antyoksydacyjnym i depigmentacyjnym. Działa wielotorowo:

• neutralizuje wolne rodniki powstające pod wpływem UV;

• ogranicza stres oksydacyjny, który napędza melanogenezę;

• wykazuje działanie rozjaśniające poprzez hamowanie aktywności tyrozynazy (enzymu melanogenezy);

• wspiera bardziej jednolity koloryt skóry i promienny wygląd.

Niacynamid

Niacynamid (witamina B3) jest kluczowy tam, gdzie przebarwienia łączą się z wrażliwością i stanem zapalnym. Jego moc polega na tym, że:

• działa przeciwzapalnie;

• wzmacnia barierę i zmniejsza przeznaskórkową utratę wody (TEWL), co poprawia tolerancję innych terapii;

• ogranicza transfer melanosomów do keratynocytów, przez co plamy stają się mniej widoczne.

Retinal

W kontekście przebarwień na twarzy retinal działa na kilku kluczowych poziomach:

• przyspiesza odnowę komórkową i normalizuje rogowacenie, co ułatwia „wypychanie” przebarwionych komórek ku powierzchni skóry. Dzięki temu stopniowo rozjaśnia ciemne plamy i wyrównuje koloryt skóry;

• wpływa na równomierny rozkład melaniny w naskórku – to ważne zwłaszcza w przypadku przebarwień pozapalnych i potrądzikowych, gdzie pigment bywa rozłożony „plackowato” i ma nieregularne granice;

• działa przeciwzapalnie;

• wspiera przebudowę skóry (m.in. poprzez stymulację procesów naprawczych), co poprawia nie tylko kolor, ale też teksturę – szczególnie gdy przebarwieniom towarzyszą nierówności czy ślady po trądziku.

Jak wprowadzać retinal, żeby działał, a nie pogarszał sytuacji?

• Zacznij od 2–3 aplikacji w tygodniu wieczorem, zawsze na całkowicie suchą skórę.

• Jeśli skóra toleruje retinal, zwiększaj częstotliwość co 10–14 dni.

• W trakcie kuracji niezbędna jest ochrona przeciwsłoneczna SPF 50+ każdego dnia — w przeciwnym razie przebarwienia mogą się utrwalać lub nawracać mimo dobrego produktu.

• Gdy pojawi się efekt ściągnięcia czy suche skórki, nie jest to sygnał do odstawienia w panice, tylko do wzmocnienia bariery (nawilżanie/ceramidy) i chwilowego zwolnienia tempa.

Kwas glikolowy

Kwas glikolowy (AHA) ma bardzo małą cząsteczkę, dlatego skutecznie penetruje naskórek. W kontekście przebarwień:

• inicjuje kontrolowane złuszczanie;

• przyspiesza odnowę;

• wygładza i pomaga rozjaśniać ciemne plamy;

• wspiera wyrównanie struktury skóry (co jest ważne również przy bliznach potrądzikowych).

Warto pamiętać: kwasy AHA + brak filtra SPF = ryzyko nawrotu i podrażnienia. Nasz produkt z kwasem glikolowym należy stosować tylko na ciało. 

Kwas mlekowy

Kwas mlekowy to kwas AHA o wyjątkowym profilu działania: łączy delikatne złuszczanie z wysoką kompatybilnością ze skórą, ponieważ jest naturalnym składnikiem NMF (Natural Moisturizing Factor). W praktyce oznacza to, że może działać rozjaśniająco i wygładzająco, jednocześnie wspierając nawilżenie skóry – dlatego jest szczególnie ceniony w pielęgnacji osób, które chcą pracować nad przebarwieniami, ale mają skórę skłonną do przesuszenia lub podrażnień.

W przebarwieniach kwas mlekowy pomaga, ponieważ:

• przyspiesza złuszczanie komórek naskórka, dzięki czemu szybciej redukuje widoczność powierzchownych zmian pigmentacyjnych i wspiera wyrównanie kolorytu;

• działa depigmentacyjnie, m.in. poprzez wpływ na proces melanogenezy (w wyższych stężeniach może ograniczać aktywność tyrozynazy), co przekłada się na stopniowe rozjaśnianie plam;

• poprawia nawilżenie (jako humektant wiąże wodę w warstwie rogowej), co ma znaczenie nie tylko dla komfortu, ale też dla tolerancji innych terapii rozjaśniających, np. Retinoidów 

• wygładza strukturę skóry – dzięki czemu przebarwienia stają się mniej odcinające optycznie, bo skóra odbija światło bardziej równomiernie.

Jak stosować bez ryzyka nawrotów?

• Najbezpieczniej 1–2 razy w tygodniu wieczorem, a przy dobrej tolerancji stopniowo zwiększać częstotliwość zgodnie z potrzebą.

• Nie łącz w ten sam wieczór z retinalem (lepiej naprzemiennie).

• Przy kuracji kwasami absolutnie kluczowy jest SPF – bez niego efekt rozjaśniania może zostać „nadpisany” przez nowe plamy.

Przebarwienia na twarzy – codzienna pielęgnacja z 

Ph.Doctor

Pielęgnacja poranna – ochrona i zapobieganie nowym przebarwieniom

1. Oczyszczanie – Delikatna emulsja do mycia twarzy Ph. Doctor
Poranne oczyszczanie ma za zadanie usunąć sebum, pot i zanieczyszczenia nagromadzone w nocy, bez naruszania bariery hydrolipidowej. Łagodna emulsja jest szczególnie istotna przy skórze z przebarwieniami, ponieważ nadmierne odtłuszczanie i podrażnianie naskórka sprzyja stanom zapalnym, które nasilają proces pigmentacji.

2. Tetra C Serum
Serum z witaminą C działa na wczesnym etapie melanogenezy, hamując aktywność tyrozynazy i tym samym ograniczając powstawanie nowych przebarwień. Dodatkowo wykazuje silne działanie antyoksydacyjne, neutralizując wolne rodniki powstające pod wpływem promieniowania UV i zanieczyszczeń środowiska. Regularne stosowanie pomaga rozjaśnić istniejące zmiany i wyrównać koloryt skóry.

3. Ochrona przeciwsłoneczna – krem z filtrem SPF 50+ (Sunset AR Krem do twarzy na dzień z filtrem SPF 50+ lub SUNSET SPORT SPF 50+)
Ochrona przeciwsłoneczna jest absolutnym fundamentem terapii przebarwień. Bez niej nawet najlepsza pielęgnacja rozjaśniająca nie przyniesie trwałych efektów. Filtry SPF 50+ chronią przed promieniowaniem UVA, UVB oraz – w przypadku wybranych formuł – także światłem niebieskim (HEV), które również może stymulować melanocyty. Krem należy stosować codziennie, niezależnie od pogody, a przy ekspozycji na słońce regularnie reaplikować.

Pielęgnacja wieczorna – demakijaż, regeneracja i terapia

Wieczorna rutyna ma kluczowe znaczenie w redukcji przebarwień, ponieważ to nocą skóra intensywnie się regeneruje i najlepiej reaguje na składniki aktywne.

1. Demakijaż – Osmogel Precleanser
Pierwszym etapem wieczornego oczyszczania jest dokładny, ale delikatny demakijaż. Osmogel Precleanser to osmotyczny żel do demakijażu twarzy i oczu, który skutecznie usuwa makijaż oraz filtry UV, jednocześnie nie naruszając bariery ochronnej skóry. Dzięki technologii micelarnej oraz kompleksowi lipidowemu preparat oczyszcza skórę bez uczucia ściągnięcia, co ma ogromne znaczenie przy cerach wrażliwych i skłonnych do przebarwień. Odpowiednio przeprowadzony demakijaż zmniejsza ryzyko stanów zapalnych i poprawia tolerancję kolejnych etapów pielęgnacji.

2. Oczyszczanie właściwe – Delikatna emulsja do mycia twarzy Ph.Doctor
Drugi etap oczyszczania usuwa resztki demakijażu i zanieczyszczeń, przygotowując skórę na składniki aktywne. Ten krok jest szczególnie istotny w terapii przebarwień, ponieważ pozwala na równomierne i skuteczne wchłanianie substancji działających depigmentacyjnie.

3. Terapia aktywna – RetinALL IN ONE Krem do twarzy ze stabilną formą retinalu 0,1%
Retinal jest jednym z najskuteczniejszych składników w redukcji przebarwień. Przyspiesza odnowę komórkową, wspiera równomierny rozkład melaniny i działa przeciwzapalnie. Dodatkowe składniki, takie jak kwas traneksamowy i kwas diglukozylogalusowy, hamują aktywność tyrozynazy i wspomagają rozjaśnianie przebarwień pozapalnych oraz posłonecznych. Produkt należy wprowadzać stopniowo, zaczynając od niższego stężenia (FACE & BODY RetinALL 0,05%), a po wyrobieniu tolerancji stosować regularnie wieczorem.

4. Regeneracja i wsparcie bariery
W razie potrzeby, szczególnie przy skórze suchej lub wrażliwej, wieczorną pielęgnację można domknąć kremem regenerującym, który wzmocni barierę naskórkową i ograniczy przeznaskórkową utratę wody. Dobrze funkcjonująca bariera to mniejsze ryzyko stanów zapalnych i nawrotów przebarwień. W przypadku aplikowania go po retinalu należy odczekać 30-40 minut.

Czy można całkowicie usunąć przebarwienia na twarzy?

Nie – przebarwień na twarzy zazwyczaj nie da się całkowicie usunąć na stałe, zwłaszcza jeśli skóra ma skłonność do reakcji pigmentacyjnych lub jeśli przyczyna (np. słońce, hormony, nawracające stany zapalne) nadal działa. Ale dobra wiadomość jest taka, że można je bardzo skutecznie zredukować, wyrównać jej koloryt i sprawić, że plamy stają się dla otoczenia praktycznie niewidoczne.

Podsumowując:

• przebarwienia na twarzy są efektem nadmiernej i nierównomiernej produkcji melaniny, najczęściej wywołanej promieniowaniem UV, stanami zapalnymi i zmianami hormonalnymi;

• kluczową rolę w ich redukcji odgrywa codzienna, dobrze zaplanowana pielęgnacja oparta na składnikach aktywnych.

Sekcja FAQ

1. Jak zlikwidować przebarwienia na twarzy?

Przebarwień nie zawsze da się usunąć całkowicie, ale można je skutecznie zredukować poprzez regularną ochronę przeciwsłoneczną SPF 50+, stosowanie składników rozjaśniających (retinal, witamina C, kwasy, niacynamid) oraz – w przypadku utrwalonych zmian – zabiegi medycyny estetycznej, takie jak peelingi chemiczne czy laseroterapia. Kluczowa jest konsekwencja i zapobieganie nawrotom.

2. Jaka witamina usuwa przebarwienia?

Najskuteczniejsza w redukcji przebarwień jest witamina C. Hamuje ona enzym tyrozynazę odpowiedzialny za produkcję melaniny, rozjaśnia istniejące plamy pigmentacyjne, wyrównuje koloryt skóry i działa antyoksydacyjnie, chroniąc skórę przed powstawaniem nowych przebarwień.

Bibliografia:

1. Killian-Pięta E., Witamina C jako niezbędny składnik dla skóry człowieka oraz czynniki determinujące jej wchłanianie, 1 / 2019 / vol. 8, Kosmetologia Estetyczna.

2. Galas N., Leczenie przebarwień. Przegląd metod, 3 / 2015 / vol. 4 Kosmetologia Estetyczna.

3. Nautiyal A, Wairkar S. Management of hyperpigmentation: Current treatments and emerging therapies. Pigment Cell Melanoma Res. 2021 Nov;34(6):1000-1014.

4. D'Angelo Costa G.M., Maia Campos P.M.B.G., Efficacy of topical antioxidants in the skin hyperpigmentation control: A clinical study by reflectance confocal microscopy. J Cosmet Dermatol. 2021 Feb;20(2):538-545.

5. https://biotechnologia.pl/kosmetologia/niacynamid-witamina-b3-przyjaciel-kazdej-skory,18525 [dostęp: 16.12.2025]